Sour grapes ya da Ekşi üzümler
İngilizcede “sour grapes” yani “ekşi üzümler” diye bir deyim var, seslisözlük / ekşi sözlük gibi mekanlarda Türkçedeki “kedi uzanamadığı ciğere mundar dermiş” sözüyle karşılanmış. Günlük kullanımda ziyadesiyle spor karşılaşmalarında yenilen … Okumaya devam et
Non putaram: Latince ve Türkçe yakınsaması mı?
Yukarıdaki Latince paragraf Cicero’nun De Officiis‘inden (1.23.81) alındı. Cicero yukarıdaki paragrafta şöyle diyor: “Bunlar [zor durumlardan sarsılmadan / alnının akıyla çıkabilmek, serinkanlılığını korumak vs.] [yetkin] bir ruhun niteliğidir, buna karşın düşünce … Okumaya devam et
Liberal-‘ gövdesinin “cömert-” manası üzerine
“Liberal-” Latincede “özgür” anlamındaki liber sıfatından geliyor, bu sıfat da Yunancadaki “arzulamak” anlamındaki λιφ-, λίπτω fili ve Sanskritçedeki “arzulu” anlamındaki lub-dhas sıfatıyla çağdaş ya da yakından ilişkili. C. T. Lewis’in … Okumaya devam et
Cicero, De Officiis 1.38 (Pyrrhus ve savaşta yükümlülük bahsi)
Cicero, evvelce de bahsettiğimiz De Officiis‘in (Yükümlülükler Üzerine) bir bölümünde “düşmanlara karşı yükümlülüklerimiz” konusunu ele alır. Genel olarak eserin ilgili bölümünde düşmana bile adil olunması gerektiğini bildiren Cicero, bu konuda … Okumaya devam et
Cicero, De Officiis 1.10.32 (Theseus bahsi)
“Nitekim efsanelere göre Neptunus Theseus’a verdiği sözü yerine getirmeseymiş, Theseus, oğlu Hippolytus’u yitirmeyecekmiş. Yazıldığına göre, Theseus’un [Neptunus’tan] üç dileği olmuş ve üçünden biri olarak, öfkeyle, Hippolytus’un ölmesini dilemiş, dileği yerine … Okumaya devam et
Princeps… fructibus (De Officiis 1.8.25)
Yukarıda paylaştığım ve çevirisini sunduğum, Cicero’nun De Officiis‘inde geçen aforizmalaşmış, meşhur sözlerden biridir. Dönemin Roma’sında (Cumhuriyetin sonuna doğru ve kesin konuşmak istemesem de “belki” Augustus sonrası çalkantılı imparatorlar döneminde de) savaş ganimetleriyle … Okumaya devam et
Catilina Tertibi (Coniuratio Catilinae)
İ.Ö. 66-62 yıllarında Roma siyasî yaşamındaki, Catilina merkezli dalgalanmalara ilişkin iki temel kaynağımız bulunur. Biri bu dalgalanmanın başrol oyuncularından olan Cicero’nun In Catilinam’ı, diğeri ise Sallustius’un De Catilinae Coniuratione’sidir. Mevzubahis … Okumaya devam et
Zaman
Cicero “ipsum quidem generaliter definire difficile est” diyor, yani “onu genel hatlarıyla tanımlayabilmek güç.”[1] Zamanın “genel” (generaliter: “genel olarak”) tanımı, güçlüğü nispetinde bir niteliğin betimleyicisi olması bakımından kolaylık sağlıyor. Ancak … Okumaya devam et
Lupercalia: Bir Şubat Bayramı
Her şeyden önce, sevgili romalılar ve bu toprağın güzide insanları, hepinizin lupercalia bayramını en içten dileklerimle kutlar, küslerin barıştığı, küs olmayanların daha da kaynaştığı ve sevgi dolu olduğu bu bayramın … Okumaya devam et
Copernicus ve Yeni-Platonculuk
Copernicus’un Güneş’i evrenin merkezine yerleştirirken Yeni-Platonculuğun etkisinde olduğu yolundaki iddia pek sık dile getirilmiştir. makul bulamadığım bu iddiayla ilgili olarak yakında bir iki çalışmamı yayınlamayı düşünüyorum, şimdilik burada özet geçeyim. … Okumaya devam et →