C. Cengiz Çevik'in resmi sitesi

Birtakım filolojik hassasiyetler: Eskiçağ ve günümüze dair kişisel okumalar ::: İstanbul Üniversitesi, Latin Dili ve Edebiyatı bölümünde Doktora Öğrencisi. Yeditepe Üniversitesi ve Doğa Koleji'nde Latince Okutmanı, yazar, okur, eyler!

Cicero, De Officiis 1.10.32 (Theseus bahsi)

Cicero, De Officiis 1.10.32

Cicero, De Officiis 1.10.32

Nitekim efsanelere göre Neptunus Theseus’a verdiği sözü yerine getirmeseymiş, Theseus, oğlu Hippolytus’u yitirmeyecekmiş. Yazıldığına göre, Theseus’un [Neptunus’tan] üç dileği olmuş ve üçünden biri olarak, öfkeyle, Hippolytus’un ölmesini dilemiş, dileği yerine gelince de, [bu sefer] acıların en büyüğünü çekmiş.”

Çev. C. Cengiz Çevik

Cicero De Officiis‘in yukarıda paylaştığım kısmında mitolojide Theseus’un oğlunu nasıl yitirdiğini anlatıyor. Cicero’nun bağlamda anlatmaya çalıştığı ise, şartlar değiştiğinden yükümlülüğün de her daim aynı kalmadığıdır. Ona göre yükümlülüğün (officium) değişmez tek bir şartı vardır, o da her koşulda adaletin (iustitia) iki temel unsurunu (fundamenta iustitiae) yerine getirmesidir: 1) Yükümlülüğün kimseye zarar vermemesi (ut ne cui noceatur), 2) Müşterek yararlara hizmet etmesi (ut communi utilitati serviatur).

Bu bakış açısına göre (Cicero’nun örneklediği gibi) verilen sözü tutmak, “kendisine iyi bir adam diyebileceğimiz adil bir insan için ziyadesiyle değerli görünen…” (…ea, quae maxime videntur digna esse iusto homine eoque, quem virum bonum dicimus) bir yükümlülükse de, kendinde yani her daim bir erdem değildir, koşulların değişmesiyle, yükümlülük de (söz vermenin iyi bir şey olduğu düşüncesi) değişebilir. İşte yukarıdaki mitolojik aktarım, Cicero’nun bu düşüncesini açıklarken verdiği örnektir. Neptunus, Theseus’un dileğini yerine getirmeseydi (sözünü tutmasaydı), Theseus oğlunu kaybetmemiş olacaktı, böylece Cicero’ya göre, adaletin temel unsurlarından ilki yani “kimseye zarar verilmemesi” koşulu ihlal edilmeyecekti.

Bu arada son cümledeki “acıların en büyüğü”nün, bağlamda, Türkçede “evlat acısı” dediğimiz şeye cuk oturuyor olması da dikkate değer.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: