Lex naturae
J. W. Martens’e göre, Stoa düşüncesinde tümüyle aklî ve berrak olan doğa yasası insan yasasına üstün gelir. O, doğayı yazılmış başka hiçbir yasanın yapamayacağı şekilde düzenler. Bu Seneca’nın Naturales Quaestiones … Okumaya devam et
Kurgul
Bazen insan öyle türkçe karşılıklarla karşılaşıyor ki (karşılıkla karşılaşmak?) kavramın aslını bırakıp, karşılıktaki yeni tavrın sürüklediği, kayalıklara vurmuş bir balina gibi hissettiriyor okuyucuyu ya da incelemeciyi (incelemeci?). İncelemecinin görevsel … Okumaya devam et
>Toplumculluk – congregatio
> İlk defa az önce kullandım toplumculluk terimini, “ben mi buldum acaba?” diye içime kurt düştü, TDK’ya girdim, meğerse benden önce terimleştirmişler.[1] Kullanma sebebim ise Seneca’nın Epistulae Morales 5.4’te bahsettiği … Okumaya devam et
Non Sequitur
Non sequitur, basitçe sequi (takip etmek, izlemek) fiilinin şimdiki zaman üçüncü tekil kişisinin olumsuzudur, yani “takip etmez”. P. Feyerabend’ın Against Method’unda şöyle geçiyor: “Galileo… how he amplifies it by tricks, … Okumaya devam et
Kuşkucuların Nihilo magis’i (II. Fasıl)
I. Fasıl için bkz. II. Fasıl Yunancası ouden mallon olan nihilo magis‘in nihil‘den öteye taşması tümüyle kuşkucuların bir oyunudur. Zira evvelce de bildirildiği gibi, örneğin “bir şey vardır” ile … Okumaya devam et
Tanrı kaldıramayacağı ağırlıkta taş yaratabilir mi?
I Bir sorunun yan cümleciklerle beslenmiş herhangi bir açımlaması olmaksızın muhakkak cevaplanabilir olması gerektiğine ilişkin örtülü ya da örtüsüz bir kanıdan hareketle “yaratabilir” ya da “yaratılamaz” cevabı verilebilir bu … Okumaya devam et
Spiritus
Soluk Stoa felsefesinde merkezî bir kavramdır, hem insandaki hem de evrendeki kutsal yaşamsallığı simgeler. Örneğin Seneca, De Clementia 1.3.5’te bu soluğun yönetici tarafına (illius spiritu regitur) dikkat çeker, yine … Okumaya devam et
Chrysippus! (Stoacılar ve Ensest Meselesi, vol. 5)
Bu konuda yazdığım önceki dört yazım için önce bkz. 1, 2, 3, 4. Evvelce (kabaca özetlemek gerekirse) Stoacıların enseste bilhassa iki nedenden ötürü cevaz verdiğinden bahsetmiştim, (doğru başlıklara bakarsanız … Okumaya devam et
>Ölümle yaşamı ayıran çizgi…
> Kendisiyle on dakika konuşabilmek için on yılımı tartışmasız feda edebileceğim, sabaha karşıların determinist filosofu Seneca’nın Epistulae Morales 49.12’de dile getirdiği bu söz, filosofun tragedya eserlerinde örnek aldığı, Yunan’ın Romalı … Okumaya devam et
Copernicus ve Yeni-Platonculuk
Copernicus’un Güneş’i evrenin merkezine yerleştirirken Yeni-Platonculuğun etkisinde olduğu yolundaki iddia pek sık dile getirilmiştir. makul bulamadığım bu iddiayla ilgili olarak yakında bir iki çalışmamı yayınlamayı düşünüyorum, şimdilik burada özet geçeyim. … Okumaya devam et →