Dr. C. Cengiz Çevik (Klasik Filolog) – Blog

Birtakım filolojik hassasiyetler: Eskiçağ ve günümüze dair kişisel okumalar ::: İstanbul Üniversitesi, Latin Dili ve Edebiyatı bölümü, Dr.

Mitolojide gökten düşen objeler üzerine (2 Ancile)

Roma’da efsanevî kral Numa’nın hüküm sürdüğü dönemde, ki İ.Ö. 8-7. yüzyıla denk geliyor, Ancile ismini taşıyan kalkan şeklinde bronz bir obje düşmüştür, tam da kralın ellerine (Plutarchus, Numa 13.1). Bir kurgu metninde Iuppiter’in objeyi düşürdüğü / attığı söyleniyorsa da (Paul L. Maier, Pontius Pilate: A Novel, s.174), kaynaklarda böyle bir bilgiye rastlamadım. Bir ipucu yakalarsam paylaşırım. Bu arada mitolojik bir anlatının üzerine inşa edilen bir kurgu yorumun sahihliğine güvenememiş olmam da ilginç değil mi? Resmin resmi olduğu için, sanırım. İhtiyacımız olan resmin resmi değil, resmin kendisi yani bir derece daha az kurgusal olan ya da öyle olduğunu sandığımız durum. Filolojik bakış açısı ve kaynaklar bize filolojik bağlamdaki kurgunun “temel” olduğunu apriori kabul ettiriyor, aksi halde filoloji disiplini olmaz.

Objeye, büyük ihtimalle Yunancadaki “eğri, kıvrık” anlamındaki αγκυλος sıfatından hareketle Ancile ismi verilmiş. Plutarchus’ta geçen alternatif bir yoruma göreyse ἀγκών’dan gelir bu isim yani “dirsek”ten, zira dirsekte taşınabilen bir objeymiş.

Kral bu objeyi çok sevmiş, çalınmasından korktuğu için Mamurius Veturius isminde bir artiste ona benzer 11 obje yaptırmış. (Gerçeği sahtelerinden ayırt edilemesin istemiş, anlaşılan bu.) Bu obje ve benzerleri (hepsinin toplu ismi Ancilia) Mars tapınağına yerleştirilmiş (Livius 1.4.20) ve özenle korunmuş, zira gökten geldiği için kutsal olduğuna ve Roma’nın refahını / mal varlığını koruduğuna inanılmış. Her yıl Mart ayında düzenlenen -artistin adından hareketle- Mamuralia adlı bir törende obje ve benzerleri kendilerini Mars’a adamış olan Salii rahipleri tarafından taşınıyor ve sonra tekrar yerine konuyormuş. (Bkz. Ovidius, Fasti 3.377; Vergilius, Aeneis 8.664; Tacitus, Historiae 1.89; Suetonius, Otho 8.)

İki Etrüskün objeleri taşıdığını betimleyen şöyle bir resim var:

ancile

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: