C. Cengiz Çevik'in resmi sitesi

Birtakım filolojik hassasiyetler: Eskiçağ ve günümüze dair kişisel okumalar ::: İstanbul Üniversitesi, Latin Dili ve Edebiyatı bölümünde Doktora Öğrencisi. Yeditepe Üniversitesi ve Doğa Koleji'nde Latince Okutmanı, yazar, okur, eyler!

Felsefe Arkivi, 33

Her ne kadar künyesinde 2008 yazıyorsa da 2010’un içinde bulunduğumuz Mart ayında çıkan yeni çalışmamız hayırlı, uğurlu olsun. Dergiyi İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kitap Satış Bürosundan temin edebilirsiniz.
(Çeviri & Analiz) C. Cengiz Çevik, “Cicero, De Finibus III’te ‘Latincede Felsefi Terminoloji’ Üzerine Bir İnceleme“, Felsefe Arkivi, s.33, 2008, (Sf.43-86). 
Resmî site: http://www.istanbul.edu.tr/felsefearkivi/tr/node/37

Cicero, De Finibus III’te “Latincede Felsefi Terminoloji” Üzerine Bir İnceleme

Cicero, De Finibus, III:
An Analysis On Terminology of Philosophy in Latin


Abstract:

In taking the Greek philosophy, Romans could solve problem of making terminology on philosophy of ethics and politics by their practical self; for example find new terms and answer the purpose. But, as Cicero said, they were desperate to get new terminology on theorical philosophy too. In this regard Cicero pondered especially in De Finibus (Bonorum et Malorum) III; he found new terms, refreshed old Latin words, construed from Greek to Latin etc. This study is about surveys that belonging to Cicero in De Finibus, III.
Keywords: Analysis, Ancient Rome, Cato, Cicero, De Finibus, Epicurism, Greek, Latin, philosophy, Stoicism, Terminology.


Özet:

Yunan felsefesinin kabulüyle birlikte Romalılar, pratik karakterleri sayesinde ahlak ve siyaset felsefesinde terminoloji oluşturma problemini çözebilmişler; örneğin yeni terimler bularak ihtiyacı giderebilmişlerdi. Ancak Cicero’nun da dediği gibi, teorik felsefede de yeni bir terminolojiye ihtiyaçları vardı. Bu hususta Cicero, özellikle de De Finibus (Bonorum et Malorum) III.’te inceleme yapmış, yeni terimler bulmuş, eski Latince kelimeleri canlandırmış, Yunanca’dan Latince’ye çeviri yapmıştır, vs. Bu çalışma da Cicero’nun De Finibus, III.’teki incelemeleriyle alakalıdır.
Anahtar Kelimeler: Analiz, Antik Roma, Cato, Cicero, De Finibus, Epikurosçuluk, felsefe, Latince, Stoacılık, Terminoloji, Yunanca.

Metinden:

“…
Cicero’ya göre Epikuros’un kendisi bile değerlendirme ölçütünün duyularla olması sebebiyle, haz üzerine tartışma yapılamayacağını söylemiştir.  Bundan dolayı eserde yapılan tartışma her iki taraf için de basit geçmiştir. Torquatus’un açıklamasında ve tartışmada bir karışıklık hatta bir derinlik yoktur.  Cicero’ya göre tartışma oldukça açıktır ve Stoacılar Yunan okuyucular için bile anlaşılmaz addedilebilecek bir savunma tarzına sahiptir. O halde onları anlamak, yeni kavramları karşılayacak terimler keşfetmek ve yeni kelimeler bulmak zorunda olan Romalılar için daha da zordur.  Zira gerçekten de kullanımı genel ve müşterek olmayan bilginin tümü hususunda kafa yoran ortalama öğrenme düzeyindeki hiç kimse, konunun özünü tanımlayabilmek için yeni ve çok fazla terime ihtiyaç olduğuna şaşırmayacaktır.

Cicero diyalektiğin (dialectica) ve fiziğin (physica) Yunanlarca bile anlaşılması zor olan bir terminolojiye sahip olduğundan söz eder  ve geometricilerin (“geometrici”), müzisyenlerin (“musici”) ve gramercilerin (“grammatici”) bile kendilerine ait bir dili olduğunu  ekler.  Hatta tümüyle halka ait ve yaygın olan retorik sanatı (“rethorica”) bile, özünde bulunan öğretme amacından ötürü özel sözcükler kullanır.  Bu kendine özgü ve her daim soylu kabul edilmiş sanatların yanında, örneğin çiftçilik (“agri cultura”) gibi, başka zanaatlar da kendi terminolojileriyle vardır. Zanaatkarlar işlerini bize yabancı gelen ancak onlar için çok bilindik bir dille açıklar. Cicero’nun eserinde bu konuyla ilgili verdiği örnekte yukarıda saydıkları yanında daha zarif ve ince bir biçimden uzak olan tarım konusunda bile çiftçilerin işlerinin içeriğini yeni türetilmiş terimlerle sunmakta olduğundan söz eder.  O halde bu örneklerden yola çıkan Cicero’ya göre felsefenin de kendi terminolojisini oluşturmaya ihtiyacı vardır. Hakikaten felsefe yaşamın sanatıdır ve felsefeye yönelen kişi tartışmanın dilini kolayca kavrayamasa da, o dilin felsefeye ait olduğunu bilecektir.  Cicero’nun felsefe dili oluşturanlara  verdiği örnek Stoacılar ve haliyle Zenon’dur. Ona göre tüm felsefeciler ve felsefi akımlar içinde en fazla yeni kelime türetenler Stoacılar olup yeni fikirlerden ziyade yeni sözcükler keşfeden de zekasının en üst seviyede oduğunu söylediği  bu fikir akımının kurucusu  Zenon olmuştur.  Cicero gözlerini Roma’ya çevirdiğinde ise bir çok kişinin oldukça zengin olduğunu düşündüğü bu dilde bilinmeyen bir konuyla karşılaşıldığında tıpkı konunun kendisi gibi bilinmeyen terimlerin kullanıldığını görmektedir.  Ona göre terimlerin tercihi Roma’da ilk defa  böyle konulara eğilmiş olan kendisi gibi bilginlere bırakılmalıdır. Yalnızca Yunanlardan değil aynı zamanda bir Romalıdan çok Yunan gibi görünen kişilerden aldığı suçlamalara karşılık ise zamanında Latincenin kelime zenginliği açısından Yunancadan daha fakir olmadığını hatta ondan daha üstün taraflarının da bulunduğunu sık sık savunmuş olduğunu belirten Cicero bu gerçeği yalnızca kendi sanatlarında değil aynı zamanda, Yunan sanatlarında da ispatlayabilmek için çok çalışmayı önermektedir.

…”

iudergi makaleyi internet ortamına atmış, indirebilir ya da okuyabilirsiniz:

http://iudergi.com/tr/

Reklamlar

One comment on “Felsefe Arkivi, 33

  1. Fhadillah
    30/12/2012

    OH! If Cicero could only see us??!!!!!I finally shut FoxNews off and made home-made pdyuloagh with my kids. McCain needs to quit listening to his aids who tell him not to get angry — and GET ANGRY!Show the well-represented opinion of the American RIGHT and get angry at that Socialist Racist! If it could all just come to a head (yea — like a pimple!) there would most certainly be a clear winner. And it would NOT be the anti-American candidate. The anti-American candidate’s true colors would be known to all if McCain would just come right out and confront him.Why can’t the next debate be between Sarah Palin and Nobama?God (PLEASE!) Bless America!-es.

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: