C. Cengiz Çevik'in resmi sitesi

Birtakım filolojik hassasiyetler: Eskiçağ ve günümüze dair kişisel okumalar ::: İstanbul Üniversitesi, Latin Dili ve Edebiyatı bölümünde Doktora Öğrencisi. Yeditepe Üniversitesi ve Doğa Koleji'nde Latince Okutmanı, yazar, okur, eyler!

“Az felsefe dinsiz, yeterli felsefe ise dindar eder”

>…

Aforizmanın içerdiği manayı anlayabilmek için XVI.-XVII. yy. kafasının neyi kastettiğini tümüyle bilmek gerekir (bak sen şu işe, iki bin yedi yüz elli yıllık felsefe tarihinden cımbızla söz çekmeye bayılmadığımızı da göstermemiz gerekecek idi, değil mi!): Benzer bir ifadeyi yine Bacon’ın Sermones Fideles sive Interiora Rerum adlı eserinde de görürüz: “Verum est tamen parum philosophiae naturalis homines inclinare in atheismum, at altiorem scientiam eos ad religionem circumagere.” (“Gerçekte kısıtlı doğa felsefesi bilgisi insanları tanrıtanımazlığa, yeterli bilgi ise dine inanmaya sevk eder.”) filozofun buraya varışı şöyle olmuştur: Evrenin işleyişinde mutlaka bir ruh olmalıdır, Kuran’daki, Talmud’daki veya Legenda’daki “doğaya aykırı masallar”a inanmak evrenin bir ruhu olmadığına inanmaktan daha makbuldur, zira Tanrı sıradan işleri bile onları inandırmaya yeteceğinden, tanrıtanımazları ikna edebilmek için bir mucize gösterme ihtiyacını hiç duymamıştır. (Sermones Fideles Sive Interiora Rerum XVI. De Atheismo: “Minus durum est credere portentosissimus fabulis alcorani, talmudi, aut legendae, quam credere huic universitatis rerum fabricae mentem non adesse. Itaque deus nunquam edidit miraculum ad atheismum convincendum, quoniam opera eius ordinaria huic rei sufficiunt.”)

Açıklaması ise şöyledir: İnsan felsefenin eşiğinde, henüz başında kaldığında (ayrıca olayları dağınık bir şekilde, tek tek inceliyorsa, bütünlüğü gözden kaçırıyorsa) ikincil nedenler aklına yeleştiğinden aslolan ilk nedenleri gözden kaçırır, oysa felsefede ilerleyip nedenlerin dayandığı asıl noktaları görünce, şairlerin göndermelerine de uyarak, doğanın düzeninin yüce bir bağla Jupiter’in ayağına bağlı olduğuna kolayca inanır. (De Augmentis Scientiarum I: “Namque in limine philosophiae, cum secundae causae tanquam sensibus proximae ingerant se menti humanae, mensque ipsa in illis haereat atque commoretur, oblivio primae causae obrepere possit; sin quis ulterius pergat, causarumque dependentiam, seriem, et concatenationem, atque opera providentiae intueatur, tunc secundum poetarum mythologiam facile credet summum naturalis catenae annulum pedi solii jovis affigi.”)


Devamını okumak için tıklayınız:
http://sozluk.sourtimes.org/show.asp?id=13666742

Reklamlar

2 comments on ““Az felsefe dinsiz, yeterli felsefe ise dindar eder”

  1. Anonymous
    19/08/2009

    >demekki herşeyin fazlazı cidden zararlıymış.

  2. İlksen
    30/01/2017

    Maalesef yazının devamı ekşi’ de yok! Sonuç olarak okuyamadım 😦

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: